اختراع چاپ و اولین کتاب چاپی جهان
اختراع چاپ و اولین کتاب چاپی جهان
چاپ(Print) در لغت بهمعنای نقش، اثر، مُهر، و نشان آمده و در متون مختلف کلمات طبع، باسمه، و تافت بهعنوان مترادف آن بهکار رفته است.
در اصطلاح، به عمل، فن، و صنعت تکثیر صورت نقوش دوبعدی (حروف، ارقام، خطوط، تصاویر، و جز آن) بهوسیله انداختن اثر این نقوش بر کاغذ، پارچه، یا مواد دیگر، بهویژه چاپ مواد خواندنی، با تصویر یا بدون تصویر بر روی کاغذ گفته میشود.
در تعریفی دیگر، چاپ مجموع عملیاتی است که متن خام را به اثر درخور انتشار مانند کتاب، مجله، روزنامه، و جز آن تبدیل کند.
چاپخانه نیز در لغت بهمعنای محل و مکان چاپ کردن و در متون مختلف کلمات مطبعه، دارالطباعه، و باسمهخانه بهعنوان مترادف آن بهکار رفته است.
چاپخانه مؤسسه یا کارگاهی است که از عهده انجام کارهای چاپی بر روی کاغذ و سایر اشیا از طریق انواع چاپ برآید و، به تعبیری دیگر، محلی است که چاپ کتاب، نشریات، و مانند آن در آنجا انجام میگیرد.
اختراع چاپ بوسیله گوتنبرگ
در میانه های قرن 15 انقلاب بزرگی در شرف وقوع بود.
در 1452، گوتنبرگ آلمانی به ایده چاپ متحرک تحقق بخشید.
وی در کارگاهش فناوری ساخت ورق، جوهر پایه روغنی و پرس را برای چاپ یک کتاب گردهم آورد چاپ را اختراع کرد.
در واقع او از فناوری هایی که سالها قبل برای آنها فکر و تلاش شده بود را به ثمر رساند.
گوتنبرگ، چاپگر آلمانی، نخستین کسی بود که برای هر حرف قطعه فلزی جداگانه درنظر گرفت.
وی قطعهها را برای ترکیب کلمات مناسب کنار هم قرار داد، بر آنها مرکب مالید،
و بر ورقهای کاغذ فشرد و به این ترتیب چاپ نوین را باب کرد.
وی حروف را ابتدا از جنس چوب، سپس از سرب، و بعدها از آلیاژ سرب، قلع، و آنتیموان ساخت.
گوتنبرگ روزانه بین 300 تا 500 برگ چاپ میکرد.
نخستین کتابی که او به این شکل پدید آورد کتاب مقدس 42 سطری بود.
کتابهایی که در این زمان بهچاپ میرسید به اینکونابولا معروف است.
ابداع گوتنبرگ ظرف مدتی حدود 40 سال در همه کشورهای عمده اروپایی رواج یافت و چاپخانههایی با این روش بهوجود آمد.
اختراع چاپ بوسیله گوتنبرگ
در فاصله سالهای 1460 ـ 1470 م. چاپخانههایی در آلمان و سایر کشورهای اروپایی پدید آمد.
در نیمقرن نخست پس از کار گوتنبرگ، حدود چهلهزار کتاب به چاپ رسید و شمارگان مجموع آنها از 12 میلیون نسخه فراتر رفت.
در پایان قرن پانزدهم در اروپا، بیش از دویست چاپخانه در شصتونه شهر فعالیت مستمر داشتند.
از جمله چاپخانههای مهم آن دوره میتوان به چاپخانه آنتون کابرگر در شهر نورنبرگ اشاره کرد که تعداد ماشینهای چاپ آن 24 دستگاه بود و صدها نفر در آن چاپخانه کار میکردند.
از دیگر خدمات گوتنبرگ می توان به موارد زیر اشاره کرد:
-ابداع روش چاپ پیچشی به کمک روغن زیتون که تا سالها در آسیا و اروپا به کار می رفت.
-توسعه روش بلوکی چاپ که پس از بازگشت مارکو پولو از آسیا ابداع شده بود.
-توسعه روش ساخت کاغذ به تعداد زیاد که از چین وارد اروپا شده بود.
-توسعه روشهای ساخت مرکب.
-توسعه روش منگنه و قالب بندی کتاب که اجازه چاپ کتابهای قطور را می داد.
البته شایان ذکر است که این کتابها توسط دیگران و در سالها بعد بازهم پیشرفت داده شد.
